ССВ: ТЎЙИБ УХЛАМАСЛИК ҚАНДАЙ ОҚИБАТЛАРГА ОЛИБ КЕЛАДИ?
ССВ Матбуот хизмати уйқусизликнинг олдини олиш ва уни даволаш усулларига доир саволлар билан тиббиёт фанлари доктори Дониёр АЛИМОВга мурожаат қилди.
— Инсон одатда қанча соат ухлаши керак?
— Қанча муддат ухлаш инсоннинг ёшига боғлиқ. Жумладан,
гўдаклар 18-19 соат;
болалар 11-12 соат;
катта ёшли инсонлар эса ўртача 7-8 соат ухлаши меъёр ҳисобланади.
— Соғлом одамда ҳам уйқу бузилиши мумкинми?
— Албатта. Бунга, асосан, ортиқча хавотирланиш, безовталик сабаб бўлади. Ёки ухлашдан аввал меъёридан ортиқ овқатланиш ҳам руҳий хотиржамликка путур етказиб, одам уйқусизликка чалинади. Шунингдек, ётоқхонадаги эътиборни жалб қилувчи, ёруғлик таратувчи буюмлар, одатий кун тартибининг бузилиши, жисмоний фаол бўлмаслик ҳам бедорликни келтириб чиқариши мумкин.
— Тўйиб ухламаслик қандай оқибатларга олиб келади?
— Сўнгги вақтларда айрим инсонлар шахсий карьера, рўзғор ташвишлари ва яна бошқа омиллар сабаб кам ухлашни одатга айлантирди. Бу эса уларда турли касалликларнинг ривожланишига сабаб бўлмоқда. Айтиш жоизки, уйқусизлик организмда иммунитетнинг пасайишига олиб келади. Натижада инсон турли касалликларга чалинишга мойил бўлиб қолади. Қолаверса, тўйиб ухламаслик оқибатида одамнинг иш фаолияти пасайиши, диққатни жамлай олмаслик, хотиранинг сусайиши кузатилади. Шу билан бирга, кам ухлаган инсон юрак-қон томир касалликларига чалиниши, бош оғриғи, депрессия, стрессга берилиши мумкин.
— Уйқусизликдан қандай халос бўлиш мумкин?
— Уйқу бузилиши бирон бир касалликнинг белгиси бўлиши мумкин. Шу сабаб энг аввал шифокор билан маслаҳатлашиш зарур. Бундан ташқари, жисмоний фаоллик, хусусан, спорт билан мунтазам шуғулланиш уйқусизликдан халос бўлишда катта ёрдам беради. Бироқ бундай машғулотларни ухлаш олдидан бажармаслик мақсадга мувофиқ. Шу билан бирга, куннинг иккинчи ярмида таркибида кофеин бўлган ҳар қандай маҳсулотни истеъмол қилиш, ухлашдан аввал эса қаҳва ёки аччиқ чой ичиш мутлақо мумкин эмас. Бунинг ўрнига, ётишдан 5-10 дақиқа олдин тинчлантирувчи машқлар бажариш, сокин мусиқа тинглаш ва илиқ ванна қабул қилиш ухлашга ёрдам беради. Бироқ шифокор кўрсатмаси бўлмаса, зинҳор ухлатувчи дориларни қабул қилиш керак эмас.
Сабаби тажрибада уйқусизлик дардига дучор бўлганларнинг 70 фоизга яқини тиббий препаратлар қабул қилмасдан меъёрий уйқу ҳолатини тиклай олган. Энг муҳими, бир вақтда уйқуга ётиб, бир вақтда уйғонишга ҳаракат қилиш лозим.
Соғлиқни сақлаш вазирлиги расмий телеграм канали — t.me/ssvuz
Соғлиқни сақлаш вазирлиги Жамоатчилик билан алоқалар бўлими @ssvmatbuotkotib